Nieuws & Achtergrond Informatie

Arbeids- en organisatiepsychologie

De arbeids- en organisatiepsychologie bestudeert de mens in relatie tot zijn werk en zijn werkorganisatie. Onderdelen In feite gaat het om een vereniging van drie soorten psychologie:

Arbeidspsychologie
In de arbeidspsychologie wordt de relatie tussen werkkenmerken (bijvoorbeeld werkdruk, de mate waarin taakuitvoerders zelfstandig kunnen beslissen in hun werk, afwisseling) en welzijn en functioneren van werknemers onderzocht. Een onderdeel van de arbeidspsychologie dat momenteel sterk in opkomst is, is de psychologie van arbeid en gezondheid waarin specifiek wordt nagegaan hoe taakkenmerken de gezondheid (bijvoorbeeld stress en burn-out) van taakuitvoerders beïnvloeden.

Organisatiepsychologie
In de organisatiepsychologie draait het om de relatie tussen de werknemer en diens sociale werkomgeving. Die omgeving kan de organisatie als geheel zijn, maar ook de afdeling waarop men werkt of de collega aan de andere kant van het bureau. Sociaal-psychologische theorievorming is in dit veld uitermate belangrijk; arbeidsorganisaties zijn een belangrijk toepassingsgebied van in de sociale psychologie verworven inzichten, bijvoorbeeld op het gebied van teams en leiderschap.

Personeelspsychologie
De personeelspsychologie onderzoekt hoe men de juiste persoon op de juiste plaats krijgt. Het kan daarbij gaan om werving, selectie en recruitment (dat wil zeggen, men probeert nieuw personeel aan te trekken), maar ook om het trainen en ontwikkelen van al aanwezig personeel. In dit onderdeel van de arbeids- en organisatiepsychologie is ook veel aandacht voor de ontwikkeling van psychologische tests. Om te bepalen wat de juiste plaats voor een bepaalde persoon is, moet men immers inzicht hebben in diens mogelijkheden en capaciteiten. Ook houdt men zich hier bezig met arbeidsvoorwaarden en dergelijke. De personeelspsychologie is het meest praktisch georiënteerde onderdeel van de arbeids- en organisatiepsychologie.

Studeren
Organisatieleer en humanresourcemanagement maken heden ten dage deel uit van vrijwel alle bedrijfskundige opleidingen zowel aan de universiteit als aan de hogeschool.
Men kan arbeids- en organisatiepsychologie studeren aan vrijwel alle bestaande Nederlandse en Vlaamse universiteiten. Omdat de arbeids- en organisatiepsychologie veel gemeen heeft met de sociale psychologie, zijn beide richtingen vaak onderdeel van eenzelfde hoofdrichting binnen een Master in de psychologie. Dit is bijvoorbeeld het geval aan de Universiteit Leiden, de Katholieke Universiteit Leuven, de Universiteit Gent, de Vrije Universiteit Amsterdam, de Universiteit Maastricht, de Universiteit van Tilburg en de Rijksuniversiteit Groningen. Aan de Universiteit van Amsterdam, de Universiteit Utrecht, de Universiteit Twente, de Open Universiteit en de Radboud Universiteit Nijmegen zijn zelfstandige studierichtingen Arbeids- en Organisatiepsychologie te vinden.
Ook diverse hogescholen bieden professionele Bachelor-opleidingen Arbeids- en Organisatiepsychologie aan. Vaak gaat het daarbij vooral om personeelspsychologie, psychologisch assistent of personeelswerk (afstudeerrichting van sociaal werk).

 

Personeelspsychologie

Tak van de psychologie die menselijke prestaties in het werk probeert vast te stellen en te voorspellen. Daarnaast wordt personeel beoordeeld met ook op plaatsing, selectie en beoordeling.

 

Organisatiepsychologie

Tak van de psychologie die zich richt op de samenwerking van mensen en groepen in organisaties. Gestreefd wordt de organisatie zo optimaal mogelijk te laten functioneren. Het gaat om zinvol vorm te geven aan complexe relaties en communicatiekanalen.

 

Beroepskeuzepsychologie

De sterk ontwikkelde tak van de psychologie die zich ten doel stelt uit te zoeken in welk beroep iemand het best tot zijn recht kan komen. Daarnaast wordt ook voor werkgevers uitgezocht welke kandidaat het meest geschikt is voor een functie.

 

Bedrijfspsychologie

Ook arbeids- en organisatiepsychologie. Tak van de psychologie die het functioneren van mensen in productieve organisaties bestudeert. De nadruk kan daarbij zowel liggen op de individuele werknemer als op het functioneren van de organisatie als geheel. De bedrijfspsychologie houdt zich meestal bezig met toepassingsgericht onderzoek. Bijvoorbeeld hoe het ziekteverzuim kan worden teruggedrongen of hoe de productiviteit verhoogd kan worden.

 

Assertiviteitstraining

Een vorm van gedragstherapie waarbij de cliënt wordt geleerd meer zelfbewust of assertief te worden. Het betreft vooral mensen die erg verlegen zijn en onvoldoende voor zichzelf opkomen. Maar ook mensen die er niet in slagen af en toe een stapje terug te doen en anderen tegen zich in het harnas jagen door hun grote mond worden wel met assertiviteitstraining behandeld. De nadruk ligt hierbij op het verwerven van sociale vaardigheden. Een belangrijk therapeutisch principe is de systematische desensitisatie. Deze vorm van therapie wordt gewoonlijk in een groep gegeven, waarbij iedereen aangeeft hoe het de afgelopen week is gegaan. Daarnaast moeten de cliënten met huiswerkopdrachten oefenen meer assertief te worden.

 

Arbeidspsychologie

Tak van psychologie die zich richt op de kwaliteit van het werk. Arbeidspsychologen richten zich op vragen als: hoe kan het werk zo zinvol mogelijk gemaakt worden? Hoe kan voorkomen worden dat het personeel wegloopt, lichamelijke of geestelijk klachten krijgt, niet gemotiveerd is of het bedrijf benadeelt?

 

Ambitie

Ook eerzucht. Het streven naar succes, vaak gekoppeld aan het streven naar erkenning en roem. De nagestreefde doeleinden kunnen al op allerlei gebieden liggen, zoals betere prestaties, macht, maatschappelijke positie, aanzien e.d. De doelen worden vaak bepaald door de normen en waarden van de groep waartoe men wenst te behoren.

 

Het ABC-model van emoties

het emotiemodel dat in de Rationeel-emotieve therapie wordt gehanteerd. Hier gaat men ervan uit dat een emotie voorafgegaan wordt foor een activerende ervaring (A), hierna volgt een evaluatie of beoordeling van de situatie (B) en hieraan worden bepaalde gevolgen of consequenties verbonden (C). Deze laatste stap legt het individu zichzelf op door bijvoorbeeld op zichzelf in te praten. Dit gedrag kan ervoor zorgen dat neurotische symptomen in stand worden gehouden.

 

5 tips voor de startende coach

Coach worden doe je niet zomaar. Er zijn best veel zaken waar je aan moet denken. De meeste hebben te maken met je eigen persoonlijke ontwikkeling. In dit artikel vind je 5 kritische vragen & tips die je helpen om alle zaken op een rijtje te krijgen!

Wat ga je doen om jezelf op te leiden?
Opleiding is cruciaal! Levenservaring is zeker niet genoeg als je het niveau van een vaderlijk advies wilt ontstijgen. En ook, denk niet dat je er na 1 cursus coachen bent. Doe minstens 3 verschillende opleidingen en trainingen. Ga naar intervisies, seminars en andere activiteiten om jezelf wijzer en beter te maken. Daarnaast is het verstandig om veel te lezen. Lezen over bijvoorbeeld psychologie is nuttig en heeft als voordeel dat het weinig kost.

Tip: Maak een lijstje van alle manieren waarop jij je wilt ontwikkelen en zet dat op een timeline van een half jaar. Wat heb je concreet allemaal gedaan na 6 maanden?

Waarom wil je coach worden?
Ben je op zoek naar jezelf? Ben je net ontslagen en weet je verder geen 2de carrière te bedenken? Denk je dat je er veel geld mee kunt verdienen? Denk je dat het makkelijk is? Dat zijn natuurlijk geen van allen goede motieven. Coach worden doe je niet zomaar. Als je niet weet waarom je het wilt en waarom het zo belangrijk voor je is denk daar dan eerst over na. Zorg dat je motieven zuiver en helder zijn.

Tip: Maak voor jezelf een lijstje en schrijf daar 5 redenen op waarom je coach wilt worden.

Weet je wat het is om een coach te hebben?
Practice what you preach. Als je zelf coach wilt worden helpt het om te ervaren wat het is om een coach te hebben. Zeker als je net begint. Zelf oefeningen ervaren verdiept je kennis over het gehele coachingsproces.

Tip: Veel coaches vinden het leuk om collega coaches gratis te coachen, vraag het gewoon!

Hoeveel wil je investeren?
Niet in geld maar ook in tijd. Het is erg belangrijk dat je beseft dat er erg veel tijd gaat zitten in het vinden van klanten. Het uitrollen van een marketing
strategie is absoluut noodzakelijk. Denk eraan dat tegenwoordig online en offline reclame even belangrijk zijn.

Tip: Maak een online en een offline marketingplan.

Hou je van mensen?
Misschien een beetje een gekke vraag. Maar je moet echt van mensen houden om een goede coach te zijn. Dit heeft te maken met je motieven om coach te
worden. Als je diep van binnen eigenlijk liever niet met mensen werkt, vergeet het dan maar.

Tip: Dit weet je gewoon van jezelf, wees eerlijk!